سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
149
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
و الغش ؟ قال : ) لا ، إلا أن يكون متعودا لقتلهم ( . قال : و سألته عن المسلم هل يقتل بأهل الذمة و أهل الكتاب إذا قتلهم ؟ قال : ) لا إلا أن يكون معتادا لذلك لا يدع قتلهم فيقتل و هو صاغر ) و أنه مفسد في الأرض بارتكاب قتل من حرم اللَّه قتله . شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : برخى از فقهاء فرمودهاند : اگر مسلمان بقتل و كشتن اهل ذمّه اعتياد پيدا كرده باشد بعد از آنكه مبلغ زيادى از ديهاش بر ديه ذمّى را به او ردّ كرده قصاصش ميكنند . شارح ( ره ) مىفرماين : قائل اين قول جماعات و كثيرى از فقهاء هستند كه از جمله ايشان مرحوم شيخ مفيد و شيخ طوسى ، سيد مرتضى ، محقّق و علامه در يكى از دو قولش و مرحوم مصنف در كتاب شرح ارشاد مىباشد كه در اين كتاب بر آنچه فرموده است ادعّاى اجماع نيز نموده چه آنكه مخالف در اينمسئله تنها مرحوم ابن ادريس بود كه قبل از ايشان اجماع نيز بر خلافش منعقد بوده . اين قائلين فرمودهاند : اگر مسلمان به كشتن كفّار اهل ذمّه اعتياد پيدا كرده باشد مقدار زيادى ديه وى بر ذمّى را به او ردّ كرده و سپس قصاصش مىكنند . مدرك اين قول علاوه بر اجماعى كه ذكر شد روايت اسماعيل بن فضل از مولانا الصادق عليه السلام است ، راوى مىگويد : راجع به دماء يهود و نصارى و محبوس از حضرتش سئوال كردم كه وقتى با مسلمين تقلّب نموده و اظهار عداوت و دشمنى كردند آيا برايشان و بر كسى كه آنان را بكشد چيزى هست ؟